← Tüm blog yazıları

MVC Kodları Nasıl Okunur?

Mağazada defterin fiyatını değiştirdiniz. Ana sayfadaki vitrinde hâlâ eski fiyat yazıyor. İki yerde görünen aynı ürünü iki kere mi düzenlemek gerekecek? Bir MVC (Model–View–Controller) projesinde cevabı, ürün bilgisinin mağazadan

MVC Kodları Nasıl Okunur?
Mağazada defterin fiyatını değiştirdiniz. Ana sayfadaki vitrinde hâlâ eski fiyat yazıyor. İki yerde görünen aynı ürünü iki kere mi düzenlemek gerekecek? Bir MVC (Model–View–Controller) projesinde cevabı, ürün bilgisinin mağazadan vitrine kadar izlediği yolda bulabilirsiniz. Önce bir ürün kartının nasıl çizildiğini bulalım. Sonra o kartı, güncel mağaza verisiyle birlikte ana sayfaya taşıyalım.

Bir ürün kartının izini sürmek

MVC, bir sayfayı hazırlayan kodu üç sorumlulukla anlatır. Model, uygulamanın bildiği bilgiyi ve onunla ilgili kuralları temsil eder. Mağaza örneğinde ürünün kaydı ve süresi bu taraftadır. Denetleyici, gelen isteği karşılar, doğru ürünü buldurur ve sayfaya gereken verileri hazırlar. Görünüm ise gelen başlığı, fiyatı ve süreyi oyuncunun okuyacağı düzene koyar. Tema şablonunu açtığınızda çoğunlukla bu son kısımdasınız.

Bunu okurken bir kalemle takip eder gibi düşünün. Kartta “30 gün” yanlış yerde duruyorsa görünümden başlayın. Kartın her yerinde süre boşsa aynı ürünü panelde açın. Süre orada kayıtlı mı? Kayıtlıysa şablona hangi alanların verildiğini araştırın. Şablonun ortasına “30 gün” yazmak o ürünü düzeltmiş gibi görünür. Ertesi gün yedi günlük paketi açtığınızda aynı metni görürsünüz.

Bir satırı değiştirirken neye dokunursunuz?

Aşağıdaki örnek, bir şablonu okumayı göstermek için sadeleştirildi. Alan adları örneğe ait. Kendi temanızda, dosyada zaten kullanılan alanları ve yazımı izleyin.
<article class="paket">
  <h2>{{ urun_adi }}</h2>
  <p class="fiyat">{{ fiyat }}</p>
  <p class="sure">{{ sure }}</p>
</article>
Burada h2 başlık, iki paragraf fiyat ve süre. Çift süslü parantezlerin yerini sayfa hazırlanırken ilgili değerler alıyor. Süre başlığın hemen altında görünsün istiyorsanız süre paragrafını fiyat paragrafının üstüne taşıyın. İki farklı ürünle bakın. Biri “7 gün”, diğeri “30 gün” gösterirken ikisinde de sıralama değişmiş olmalı. Süresiz bir ürününüz varsa onu da açın. Boş süre yüzünden kartta gereksiz bir boşluk kalması ancak o zaman fark edilebilir.

Doğru görünen dosya yanlış kartı çiziyor olabilir

Süreyi yukarı aldınız, sayfayı yenilediniz ve hiçbir şey kıpırdamadı. Ben burada ilk olarak ürüne nereden baktığımı kontrol ederdim. Ana sayfada “Öne çıkanlar” bölümünde gördüğünüz küçük kartla mağazada kategoriye girince açılan kart birbirine çok benzeyebilir. Hatta ikisinde de aynı ürün adı ve aynı fiyat vardır. Temayı yazan kişi bunlar için iki ayrı şablon kullanmışsa siz birini düzenlerken öbürünü izliyor olabilirsiniz.

Bunu deneme kopyasında anlamanın basit bir yolu var. Düzenlediğiniz kartın başlığına geçici olarak tanıyacağınız kısa bir kelime ekleyin. Ana sayfayı, kategori listesini ve ürün detayını sırayla açın. Kelime hangi sayfada çıktı? Yalnız ana sayfada çıktıysa elinizde bir ipucu var. Aradığınız görünüm başka bir dosyadan geliyor. Üçünün hepsinde çıktıysa bu kez de kartın ortak kullanıldığını öğrendiniz. Küçük düzenlemenizin kaç sayfayı etkileyeceğini artık tahmin etmeniz gerekmiyor. Denemeyi bitirince eklediğiniz kelimeyi kaldırın.

Bazen doğru dosyayı bulmuşsunuzdur ama aradığınız kelime kodda hiç geçmez. Mesela ekranda “Sepete ekle” yazar, dosyada ise çeviriden bir değer çağrılır. Düzenlemek istediğiniz şey düğmenin üzerindeki metinse dil dosyasındaki karşılığa bakmak daha kısa sürebilir. Düğmenin kartın neresinde durduğuyla ilgileniyorsanız onu çevreleyen bağlantı ve yerleşim etiketlerini izleyin. Aynı düğmenin iki ayrı sorusu sizi iki ayrı yere götürür.

Mağazadaki ürünleri ana sayfaya nasıl taşırız?

Diyelim ki kırtasiye sitenizin ana sayfasında “Bu haftanın seçkisi” diye bir yer açacaksınız. Mağazayı tarayıcıda açıp üç ürünün HTML’ini kopyalarsanız ilk bakışta istediğiniz görüntüyü elde edersiniz. Ertesi gün deftere indirim yaptığınızda vitrinde dünün fiyatı kalır. İstediğiniz şey, ürünün iki sayfada da aynı kayıttan okunması. Mağazadaki ürünü yayından kaldırdığınızda vitrinden de kalkması.

Önce ana sayfanın hangi verileri aldığını inceleyin. Bazı temalar öne çıkan ürünleri hazır bir bölüm olarak sunar. Böyle bir bölüm varsa onu sayfaya ekleyip katalogdan ürünleri seçmek yeterli olabilir. Kendi MVC uygulamanızda ise mağaza listesini hazırlayan kodu bulun. Ziyaretçiye gösterilebilen ürünleri nasıl seçiyor? İndirimli fiyatı, para birimini ve detay sayfasının adresini nereden alıyor? Ana sayfanın denetleyicisi aynı katalog kodunu kullanıp vitrinde göstereceği ürünleri şablona verebilir.

Örneğin denetleyici tarafındaki iş aşağıdaki iki satırla özetlenebilir. Buradaki işlev adları temsili. İlk satırdaki katalog işlemi ziyaretçinin görebildiği, vitrinde gösterilmek üzere seçilmiş en fazla üç ürünü vitrin sırasıyla getiriyor. İkinci satır bu listeye şablondan ulaşacağımız adı veriyor.
secki = katalog.vitrin_urunleri(ziyaretci, limit=3)
return sayfa_goster("ana-sayfa.html", vitrin_urunleri=secki)
Peki bu liste ekranda nereye konacak? Ana sayfada duyuruların altına diyelim. Aşağıda Jinja kullanan bir temada o noktaya konabilecek örnek var. Başka bir şablon dili kullanıyorsanız kendi dilinizde listeyi dolaş ve ortak şablonu çağır işlemlerinin karşılığını arayın.
{% if vitrin_urunleri %}
  <section>
    <h2>Bu haftanın seçkisi</h2>
    {% for urun in vitrin_urunleri %}
      {% include "urun-karti.html" %}
    {% endfor %}
  </section>
{% endif %}
urun-karti.html mağaza listesinin de çağırdığı küçük bir şablon olsun. Her turda önüne başka bir urun gelir. Mağazada kullandığınız kart zaten varsa onu çağırın. Kart şu anda uzun bir mağaza dosyasının ortasında duruyorsa o parçayı ortak bir şablona alıp iki sayfadan da çağırabilirsiniz. İkisinin de karta aynı alanları vermesi gerekir. En sade hâliyle ortak dosyada şunlar yer alabilir.
<article>
  <h3><a href="{{ urun.detay_adresi }}">{{ urun.ad }}</a></h3>
  <p>{{ urun.gosterim_fiyati }}</p>
</article>
Bir defter seçin, küçük bir fiyat değişikliği yapın ve iki sayfayı da yeniden açın. Aynı tutar görünüyor mu? Ana sayfadaki ada dokunduğunuzda doğru defterin detayına gidiyor musunuz? Son olarak seçkideki ürünlerin tümünü vitrinden çıkarın. Yukarıdaki if sayesinde boş bir başlık kalmaz. İlk denemenizde kartlar hiç görünmediyse mağazanın kullandığı ürün listesinin ana sayfaya da verildiğini varsaymayın. Önce denetleyicinin gerçekten vitrin_urunleri adıyla dolu bir liste gönderdiğini kontrol edin.

Şablon Değişiklikleri hangi soruyu cevaplar?

Tema düzenleyicisi olan bir sistemde etkin temayı açın. Dosyalarla çalışıyorsanız proje klasöründe mağaza görünümünün çağırdığı şablonu bulun. Benzer adlı bir kart başka bir temada da olabilir. Dosyanın tam yoluna bakmak ve düzenlemeden önce çalışan hâlini saklamak sonradan işinizi kolaylaştırır.

Bir hafta sonra ekipten biri “Fiyat ne zaman alta indi?” diye sorduğunda kaynak dosyayla sizin kopyanız arasındaki farkı açın. Bazı paneller bu ekranı Şablon Değişiklikleri diye adlandırır. Dosyaları Git ile izliyorsanız aynı karşılaştırmayı proje geçmişinde yapabilirsiniz. Kaldırılan ve eklenen satırları birlikte okuyun. Ortak ürün kartında iki satır yer değiştirmişse hem vitrinin hem mağazanın neden birden değiştiğini artık açıklayabilirsiniz. Yalnızca vitrindeki yerleşimi geri almak istiyorsanız önce değişikliğin hangi dosyada olduğunu bulun. Ana sayfanın dizilimiyle ortak kartın iç düzeni iki ayrı düzenleme olabilir.

Eskimiş Şablonlar listesine düşen dosyayla ne yapılır?

Bir çekirdek güncellemesi ürün kartına yeni bir teslimat açıklaması eklemiş olsun. Sizin özel kartınız hâlâ önceki kaynak sürümüne dayanıyor olabilir. Bazı tema yöneticileri bu dosyayı Eskimiş Şablonlar listesinde gösterir. Siteniz dosya takibini size bırakıyorsa aynı farkı güncel tema paketindeki ürün kartını kendi kopyanızla karşılaştırarak görebilirsiniz. Dışarıdan her şey düzgün görünse bile yeni teslimat alanı sizin eski kartınızda eksik kalmış olabilir.

Örneğimizde korumak istediğiniz şey tek cümleyle tarif edilebilir. “Süre, fiyatın üzerinde kalacak.” Eski dosyanın kopyasını saklayın, yeni kaynağın eklediği teslimat satırını bulun ve ilgili dosyayı güncelleyin. Yeni sürümde süre sırası eski hâline döndüyse kendi küçük düzenlemenizi yeni yapı üzerinde uygulayın. Eski dosyayı olduğu gibi geri koyarsanız teslimat açıklaması da kaybolabilir.

Son kontrolü editörde bırakmayın. Oyuncu gibi mağazayı açın, karttan ürün detayına geçin ve telefonda uzun adlı bir paketi okuyun. Fiyat, süre ve yeni teslimat açıklamasını aynı üründe görebiliyorsanız hangi satırı niçin taşıdığınızı artık ekibinizden birine gösterebilirsiniz.
Sıfır Risk lisans maliyeti olmadan Ücretsiz Deneme
Zonely web siteniz ve mağazanız tek panelde
Topluluğunuz oyunla Discord arasında bir arada
Zonely web siteniz için Güçlü Altyapı
Sizin Alan Adınız sizin markanız Zonely Gücüyle

“10 üzerinden 10 veriyorum bu kadar özellik diğer yazılımlarda bile yok.”

— tekno [maxland.com.tr]

“Destek kısmı cidden çok hızlı ve gerekli her şeyle ilgileniyorlar.”

— Rentr [cyraxnw.com]

“Üzerinde cidden durulmuş ve önerileri dikkate alan bir yazılım firması.”

— Forrise [mineghost.net.tr]

Topluluğunuz, tek merkezde.

Mağaza, oyun ve iletişim.

Sitenizin görünümünü düzenleyin, satışlarınızı takip edin ve oyuncularınıza ulaşın. Topluluğunuzu yönetmek için kullandığınız araçları aynı panelde bir araya getirin.

Mağazanızı yayına hazırlayın.

Ürünlerinizi ve kategorilerinizi oluşturun. Fiyat, stok ve teslimat ayarlarını belirleyip satışlarınızı kendi sitenizden yönetin.

Keşfedin

Satıştan teslimata.

Ürünlerinizi sunucu komutlarına bağlayın. Desteklenen oyun bağlantılarıyla siparişin ardından yetki, eşya ve paket teslimatını otomatik yürütün.

Keşfedin

Görünümünüz size ait.

Hazır bir tema seçin; renkleri, yazı tiplerini, menüleri ve sayfaları markanıza göre düzenleyin. Değişikliklerinizi yayına almadan önce inceleyin.

Keşfedin

Desteği tek yerden yönetin.

Üyelerinizin sorularını karşılayın, görüşmeleri takip edin ve destek taleplerini ekibinizle paylaşın. Yardım içeriklerinizi herkesin ulaşabileceği bir yerde toplayın.

Keşfedin

Discord ile bağlantıda kalın.

Site üyelikleriyle Discord hesaplarını eşleyin. Rol bağlantıları ve bildirimlerle web sitenizi ve topluluğunuzu birlikte yönetin.

Keşfedin

Mağazanızın nabzını tutun.

Sipariş, ödeme ve kullanıcı hareketlerini inceleyin. Ürünlerinizi ve satış dönemlerini karşılaştırarak mağazanızın nasıl ilerlediğini görün.

Keşfedin

Ekibiniz birlikte çalışsın.

Destek, içerik ve yönetim görevleri için rol izinlerini belirleyin. Her ekip üyesine ihtiyacı olan erişimi verin; yapılan işlemleri kayıtlarından takip edin.

Keşfedin

Dosyalarınız elinizin altında.

Şablon editörüyle tema dosyalarınızı düzenleyin. Dosya ve veritabanı araçlarıyla verilerinize ulaşın, yedeklerinizi alın ve sitenizi geliştirin.

Keşfedin

Zonely’yi Birlikte Geliştirelim

topluluğun bir parçası olun

Sorularınızı paylaşın, deneyimlerden yararlanın ve önerilerinizi bize ulaştırın. Projenizi geliştirirken Zonely topluluğuyla bağlantıda kalın.

Duyuruları, sürüm yeniliklerini ve kullanım ipuçlarını takip edin.

Topluluğa katılın; sorularınızı ve deneyimlerinizi paylaşın.

Hataları bildirin, önerilerinizi iletin ve geliştirmelere katkıda bulunun.
Canlı destek için buradayız! 👋